Een skiduim kan iedereen treffen, maar bepaalde groepen lopen meer risico:

• Skieërs: klassiek gebeurt een skiduim bij skiongevallen. Door een val blijft de duim achter de skistoklus hangen, waardoor de gewrichtsband scheurt.
• Sporters: ook bij balsporten kan een skiduim voorkomen, bijvoorbeeld bij handbal of rugby als de duim fors omklapt. Keepers in het voetbal lopen risico wanneer de duim hard naar achter wordt gedrukt door een bal.
• Algemene ongevallen: een skiduim kan iedereen overkomen bij een val op de hand met de duim gestrekt naar buiten.
• Leeftijd: deze blessure komt vaak voor bij jongvolwassenen die skiën of sporten, maar ook bij oudere volwassenen kan een stevige val tot een skiduim leiden.

Typische symptomen van een skiduim zijn:

• Pijn aan de binnenzijde van de duim: direct na het letsel voel je scherpe pijn ter hoogte van de knokkel aan de kant van de wijsvinger van de basis van de duim. De pijn verergert bij bewegingen waarbij de duim naar buiten wordt geduwd (oprekking van de gewrichtsband).
• Zwelling en blauwe plek: binnen enkele uren zwelt de duimbasis op en kan er een blauwe plek verschijnen langs de binnenzijde van het gewricht.
• Krachtverlies: het is moeilijk om kracht te zetten met de duim. Bijvoorbeeld een fles opendraaien of stevig knijpen lukt moeilijk door de pijn en instabiliteit.
• Instabiliteit: bij een volledige scheur voelt de duim losser aan. Het gewricht kan abnormaal ver naar opzij bewegen, wat duidt op een instabiele duim. Bij een gedeeltelijke scheur is de duim pijnlijk maar blijft de stabiliteit grotendeels intact.
• Moeite met bewegingen: vooral bewegingen waarbij je iets tussen duim en wijsvinger klemt (pincetgreep) zijn erg pijnlijk of weinig krachtig. Je merkt dat je duim niet goed tegenkracht kan geven.

Bij een vermoedelijke skiduim doorloopt de arts de volgende stappen:

Anamnese: De arts vraagt naar het ongevalsmechanisme (bijvoorbeeld een ski-ongeluk, val of sportongeval) en naar de klachten zoals pijnlocatie, duimfunctie en gevoel in de duim. De stabiliteit van de duim wordt later vergeleken met de andere kant.

Klinisch onderzoek: De duim wordt geïnspecteerd op zwelling en blauwe plekken. De arts voelt aan de binnenzijde van het duimbasisgewricht of het pijnlijk is op de plek van de gewrichtsband. Vervolgens test hij de stabiliteit: de duim wordt voorzichtig zijwaarts bewogen ten opzichte van de hand (stresstest). Bij een volledige scheur zal het gewricht abnormaal ver openen naar buiten toe (positieve test), terwijl bij een gedeeltelijke scheur de stabiliteit beter is.

Aanvullend onderzoek: Een röntgenfoto van de duim wordt gemaakt om te kijken of er een botfragment is meegetrokken door het gescheurde ligament. Soms is er een klein stukje bot (avulsiefractuur) afgebroken aan de basis van het kootje. Bij twijfel over de band zelf kan een echografie of MRI duidelijkheid geven.

De behandeling van een skiduim hangt af van de ernst van het bandletsel:

Stap 1: Eerste opvang. Na het trauma wordt de duim gestabiliseerd, met ijs en hooghouden om zwelling en pijn te beperken. De arts beoordeelt het letsel en plant aanvullend onderzoek.

Stap 2: Behandeling van het bandletsel.

Conservatieve behandeling (spalk of brace): als de gewrichtsband slechts gedeeltelijk is ingescheurd en de duim nog stabiel is bij onderzoek, volstaat meestal een niet-operatieve aanpak.

• Je duim wordt geïmmobiliseerd met een gips of soms met speciale duimspalk of skiduim-brace die de basis van de duim en het middenhandsbeentje omhult.
• Deze gips, spalk of brace draag je doorgaans 4 tot 6 weken, zodat de gewrichtsband kan herstellen.
• Eventueel start je aansluitend met handtherapie om de duimspieren te versterken en de beweging te oefenen.

Operatieve behandeling: is de gewrichtsband volledig doorgescheurd of is er een groot botfragment losgekomen, dan is een operatie aangewezen.

• Botankerhechting: de chirurg hecht het gescheurde ligament weer vast aan het bot met behulp van een botankertje.
• Fixatie van botfragment: als er een avulsiefractuur is, wordt het losse botfragment met een schroef of pin terug bevestigd.
• Postoperatieve immobilisatie: na de operatie krijgt je duim opnieuw een spalk of gips voor 4 tot 6 weken om te genezen. Daarna volgt oefentherapie.

Het is belangrijk een volledige bandruptuur binnen twee à drie weken na het letsel te opereren voor het beste resultaat.

Met de juiste behandeling geneest een skiduim doorgaans goed. Een gedeeltelijke scheur die met een gips is behandeld, zal in de meeste gevallen binnen 6 weken voldoende herstellen om normale dagelijkse handelingen weer te kunnen uitvoeren. Wel kan de duim in het begin nog wat stijf of gevoelig zijn, maar dat verbetert met oefenen.

Na een operatie bij een volledige scheur is de duim meestal na 2 à 3 maanden weer stabiel inzetbaar voor de meeste activiteiten. Sporters kunnen vaak binnen ongeveer 3 maanden hervatten, afhankelijk van de kracht en pijn.

Het is echter cruciaal dat een skiduim tijdig herkend en correct behandeld wordt. Een onbehandelde volledige scheur kan leiden tot blijvende duiminstabiliteit, waardoor krachtgrepen moeilijk blijven en vervroegde slijtage (artrose) in het gewricht kan ontstaan.

Een skiduim is een gescheurde gewrichtsband aan de basis van de duim, vaak opgelopen bij skiën of een val op de hand. De typische skiduim-symptomen zijn pijn en zwelling aan de binnenzijde van de duim en een verminderde stabiliteit bij bewegen.

Het is belangrijk om bij een skiduim snel medisch advies in te winnen: een arts kan beoordelen of de band is ingescheurd of volledig doorgescheurd. Een gedeeltelijke scheur behandelt men meestal succesvol met een gips of skiduim-brace, terwijl een volledig afgescheurde band via een operatie wordt hersteld.

Dankzij de juiste behandeling is de prognose uitstekend: de duim wordt weer stabiel en sterk, waardoor je opnieuw pijnvrij kunt knijpen en grijpen met de hand.