Iedereen kan een afgescheurde pees oplopen door een ongeluk, maar bepaalde groepen lopen meer risico:

• Snij- en steekwonden: jonge mensen of arbeiders die met scherpe voorwerpen of machines werken (zoals glas, messen, metaal) lopen meer kans op een snijwonde met onderliggend peesletsel (snijverwonding waarbij een pees wordt doorgesneden en een afgescheurde pees ontstaat).‍
• Sporters: bij contactsporten of ongelukjes (bijvoorbeeld een vinger die blijft haken) kan een pees plots onder grote spanning komen en afscheuren zonder uitwendige wond.‍
• Onderliggende aandoeningen: bij mensen met reuma of langdurige peesontstekingen kan een pees verzwakken en spontaan scheuren.Na het oplopen van een polsbreuk is er een klein risico op het spontaan scheuren van de strekpees van de duim.

Als een pees afgescheurd is in de hand treden typische symptomen op:

• Onmiddellijk functieverlies: de aangedane vinger kan niet meer bewogen worden in de richting van de doorgesneden pees (niet meer kunnen buigen of strekken). Dit is vaak het eerste teken indien een pees afgescheurd is.
• Abnormale stand: de vinger kan in een vreemde stand blijven staan. Bijvoorbeeld, bij een volledige strekpeesscheur blijft het topje van de vinger naar beneden hangen (een zogenoemde mallet finger).
• Wond of zwelling: is de pees afgescheurd door een snijwonde, dan is er een zichtbare (vaak bloederige) wond in de hand of vinger. Bij een gesloten scheur (zonder wonde) kan er zwelling en blauwverkleuring optreden rond het letsel.
• Pijn: is recent een pees afgescheurd, dan geeft deze pijn op de plaats van de scheur of de wonde, vooral bij poging tot bewegen. Soms is de pijn verrassend mild vergeleken met de duidelijke uitval van beweging in de vinger.

‍

De arts vermoedt dat een pees afgescheurd is op basis van het verhaal en het onderzoek van de hand:

1. Anamnese: er wordt gevraagd hoe het letsel is gebeurd (snijwonde of plotse kracht) en welke functie direct uitviel. Ook eerdere verwondingen of peesproblemen worden nagegaan.
2. Inspectie: de hand en vingers worden bekeken op wonden, zwelling en standafwijkingen. Een open snijwonde kan de doorgesneden pees soms zichtbaar maken.
3. Functietesten: de arts laat u de vingers buigen en strekken. Als een pees afgescheurd is lukt een van deze bewegingen niet. Ook de intacte functie van de andere pezen wordt gecontroleerd.
4. Aanvullend onderzoek: vaak is lichamelijk onderzoek voldoende. Soms wordt een echografie of MRI uitgevoerd om de exacte locatie als de pees afgescheurd is in beeld te brengen, vooral bij gesloten letsels zonder uitwendige wond.

‍

Een peesletsel in de hand vereist zo snel mogelijk gespecialiseerde medische zorg. Afhankelijk van het soort letsel zijn er de volgende stappen:

• Stap 1: Eerste opvang
  • Wondzorg: bij een open snijwonde, reinig de wonde indien mogelijk met schoon water, dek ze steriel af en houd de hand hoog om bloeding te beperken.
  • Immobilisatie: zorg dat de vinger en hand zo stil mogelijk blijven. Gebruik eventueel een geïmproviseerde spalk (bijv. een stukje hard karton) om verdere schade te voorkomen. Ga vervolgens zo snel mogelijk naar een arts of het ziekenhuis.
• Stap 2: Spalk of gips (conservatief)
  ‍In bepaalde gevallen wanneer een pees afgescheurd is, kan dit zonder operatie behandeld worden. Bijvoorbeeld bij een afgescheurde eindstrekpees van de vinger (mallet finger) wordt de vinger 6-8 weken in gestrekte stand gespalkt zodat de pees aan elkaar kan groeien. Ook bij sommige gedeeltelijke peesscheuren kan rust (gips/spalk) onder toezicht van de arts volstaan.
  

• Stap 3: Operatie
  ‍Wanneer volledig de pees afgescheurd is (vooral van een buigpees) moet dit vrijwel altijd operatief hersteld worden. De chirurg hecht de peesuiteinden weer aan elkaar. Na de ingreep krijgt u een spalk die de hand en betreffende vinger tijdelijk immobiliseert. Enkele dagen na de operatie start begeleide oefentherapie: een handtherapeut helpt bij gecontroleerde oefeningen zodat de gehechte pees niet opnieuw scheurt, maar wel geleidelijk terug functioneert.

‍

Als een pees afgescheurd is, hangt het herstel af van welke pees het betreft en de snelheid van behandeling. Over het algemeen geldt: hoe sneller een doorgesneden pees wordt hersteld, hoe beter de uitkomst. Na een succesvolle operatie of spalkbehandeling is het doel dat de vinger zijn beweeglijkheid en kracht terug krijgt. Bij buigpezen is intensieve handrevalidatie nodig en kan het maanden duren voordat de kracht terug is. Niet alle patiënten behalen weer 100% van de oorspronkelijke functie – vooral fijnere handelingen en kracht zetten kunnen iets beperkt blijven. Extensorpezen (strekpezen) herstellen over het algemeen iets eenvoudiger dan buigpezen. Belangrijk is dat een pees afgescheurd zonder behandeling leidt tot blijvend functieverlies, dus tijdig ingrijpen is cruciaal.

Peesletsels van de hand, zoals een pees afgescheurd of doorgesneden, hebben grote invloed op de handfunctie. Bij vermoeden van een doorgesneden pees is het belangrijk meteen medische hulp te zoeken. Met de juiste behandeling – variërend van een spalk tot een chirurgisch herstel – kan de functie van de vinger in veel gevallen grotendeels herstellen. Nauwgezette opvolging door een handtherapeut is hierbij essentieel voor een optimaal resultaat.