De ziekte van Dupuytren komt voornamelijk voor bij:

• Leeftijd: vooral bij mensen boven de 50 jaar. De kans neemt toe naarmate men ouder wordt.
• Geslacht: mannen worden veel vaker getroffen dan vrouwen (ongeveer 80% van de patiënten is mannelijk).
• Afkomst: de aandoening wordt vaker gezien bij mensen van Noord-Europese afkomst (vandaar de naam vikingziekte).
• Genetica: erfelijke aanleg speelt een grote rol. De ziekte van Dupuytren komt regelmatig in families voor.
• Leefstijl en andere factoren: roken en overmatig alcoholgebruik worden geassocieerd met een hoger risico op de ziekte van Dupuytren. Ook bij mensen met diabetes, epilepsie of schildklierproblemen ziet men de aandoening iets vaker.

In het begin veroorzaakt de ziekte van Dupuytren meestal weinig klachten:

• Knobbeltje in de handpalm: vaak begint het met een klein, hard bolletje in de handpalm ter hoogte van de basis van de ringvinger of pink. Dit knobbeltje kan soms licht gevoelig zijn bij druk.
• Strengen in de hand: na verloop van tijd kunnen er strakke bindweefselstrengen verschijnen onder de huid van de handpalm richting de vingers.
• Vinger kan niet strekken: geleidelijk kan de vinger, meestal de ringvinger en/of pink, minder goed gestrekt worden. Uiteindelijk blijft de aangedane vinger in een deels gebogen stand staan door de samentrekking van de streng (Dupuytren-contractuur). Dit geeft een kromme vinger die hinderlijk kan zijn bij dagelijkse handelingen (bijvoorbeeld iets vastnemen in de hand, het gezicht wassen of het dragen van handschoenen).
• Geen pijn: opvallend is dat de ziekte van Dupuytren doorgaans geen pijn veroorzaakt. De voornaamste klacht is de standsverandering van de vinger en het functieverlies.

De herkenning van de ziekte van Dupuytren is doorgaans eenvoudig:

1. Anamnese: de arts vraagt wanneer u voor het eerst een knobbeltje opmerkte, hoe de kromstand van de vinger zich heeft ontwikkeld en of er risicofactoren zijn (familieleden met Dupuytren, diabetes, enz.).
2. Onderzoek van de hand: bij inspectie voelt de arts een of meerdere harde strengen of knobbels in de handpalm. De mate van kromstand van de vinger(s) wordt gemeten (in hoeveel graden de vinger gebogen blijft). Een eenvoudige test is de tafelproef: de patiënt probeert de hand plat op een tafel te leggen. Bij gevorderde Dupuytren lukt dit niet, doordat de vinger door de streng omhoog blijft staan.
3. Aanvullend onderzoek: meestal is geen bijkomend onderzoek nodig om de diagnose Dupuytren te stellen. In uitzonderlijke gevallen kan een echografie of MRI worden verricht om andere oorzaken van handpalmknobbels uit te sluiten.

Voor de ziekte van Dupuytren zijn er verschillende behandelingsmogelijkheden, afhankelijk van de ernst van de contractuur (kromstand) van de vinger:

• Stap 1: Afwachten
  ‍Zolang de vinger nog goed gestrekt kan worden en de knobbels geen hinder veroorzaken, is actief behandelen niet nodig. Regelmatige controle en vingeroefeningen om de hand soepel te houden, kunnen volstaan. Splinttherapie (het dragen van een nachtspalk om de vinger gestrekt te houden) wordt soms geprobeerd, maar kan de ziekte niet stoppen.
• Stap 2: Naaldbehandeling
  ‍Bij matige kromstand kan een minimaal invasieve behandeling overwogen worden. Een mogelijkheid is een naaldfasciotomie. Onder lokale verdoving prikt de arts met een fijne naald door de huid om de bindweefselstreng op meerdere plaatsen aan te snijden. Hierdoor verzwakt de streng en kan de vinger weer gestrekt worden. De naaldbehandeling gebeurt poliklinisch en heeft een kort herstel, maar de contractuur kan binnen enkele jaren terugkeren.
• Stap 3: Operatie
  Bij een vergevorderde Dupuytren-contractuur, waarbij de vinger erg krom staat en functionele hinder geeft, is een chirurgische ingreep aangewezen. Via een snede in de handpalm verwijdert de chirurg de aangetaste bindweefselstrengen (een partiële fasciëctomie). Na de operatie kan de vinger weer strekken. Wel is de revalidatie enkele weken tot maanden, en de ziekte van Dupuytren kan op lange termijn terugkomen (recidief) of in een andere vinger optreden.
  
  Na een naald- of operatieve behandeling krijgt de patiënt handtherapie om de beweeglijkheid te optimaliseren en het litteken soepel te houden. Soms wordt ook een nachtspalk aangemeten om de vinger gedurende de genezing in gestrekte positie te ondersteunen.

‍

Het verloop van de ziekte van Dupuytren is wisselend. Sommige mensen krijgen slechts een kleine streng zonder veel last, terwijl bij anderen meerdere vingers steeds krommer worden. Na behandeling (zowel naaldtechniek als operatie) is de vinger doorgaans een stuk rechter en de handfunctie beter. Echter, de aandoening kan terugkomen in dezelfde vinger of in andere strengen in de hand. Bij jongere patiënten en ernstige vormen is de kans op herval groter. Desondanks bieden de huidige behandelingen goede kansen op een functionele hand, al zijn soms herhaalde ingrepen nodig bij hardnekkige gevallen van de ziekte van Dupuytren.

De ziekte van Dupuytren is een goedaardige maar hinderlijke aandoening die kromme vingers kan veroorzaken. Vroege herkenning is belangrijk, maar vaak is ingrijpen pas nodig als de kromstand verergert en stoort bij het dagelijks functioneren. Moderne technieken zoals een naaldbehandeling of operatieve ingreep kunnen de Dupuytren-contractuur effectief verhelpen. Toch is het goed om te beseffen dat Dupuytren soms opnieuw kan optreden, waardoor verdere opvolging en eventueel aanvullende behandelingen nodig kunnen zijn.