Tenovaginitis (peesschedeontsteking) van de vinger komt vaker voor bij:

• Leeftijd en geslacht: volwassenen tussen de 40 en 60 jaar en vaker bij vrouwen dan mannen.
• Overbelasting: personen die repetitieve bewegingen met de handen doen of de vingers intensief belasten (bv. muzikanten, monteurs, kappers, veel typen of smartphonegebruik) kunnen tenovaginitis ontwikkelen.
• Systemische aandoeningen: mensen met diabetes of reumatoïde artritis krijgen sneller tenovaginitis, doordat hun pezen en peesscheden gevoeliger zijn voor ontsteking.
• Recent letsel: soms treedt tenovaginitis op na een vingerletsel of operatie, als reactie van het weefsel rond de pees.

Bij tenovaginitis van de vinger merkt men de volgende klachten:

• Pijn langs de pees: een zeurende of stekende pijn loopt langs de weg van de pees, meestal aan de handpalmzijde (bij een buigpees). De vinger kan pijnlijk zijn bij bewegen en bij drukken op de pees.
• Zwelling: de vinger kan licht gezwollen of verdikt zijn ter hoogte van de ontstoken peesschede. Soms voelt men een zacht knobbeltje of een verdikking.
• Stijfheid: de vinger kan ’s ochtends of na rust eerst moeilijk bewegen door de tenovaginitis. De pees glijdt stroef, waardoor de vinger wat stijf aanvoelt.
• Krachtverlies: hevige pijn of irritatie kan maken dat men de vinger minder krachtig gebruikt. Knijpen of grijpen gaat moeilijker door de pijn.
• Geluid of schokje: soms is bij bewegen een zacht krakend geluid of een schokje voelbaar wanneer de verdikte pees door de peesschede schuift. In tegenstelling tot bij een echte springvinger blijft de vinger bij deze vorm meestal niet volledig vastzitten, maar de beweging is wel pijnlijk en gehinderd.

De arts baseert de diagnose tenovaginitis vooral op de klachten en het onderzoek:

1. Anamnese: u wordt gevraagd sinds wanneer u vingerpijn heeft en bij welke bewegingen het opvalt. De arts polst naar eventuele overbelasting of bekende aandoeningen (zoals reuma of suikerziekte).
2. Onderzoek van de hand: de aangedane vinger wordt geïnspecteerd op zwelling. De arts palpeert (drukt) het verloop van de pees om na te gaan waar het pijn doet. Vaak is er drukpijn op de peesschede. De vinger wordt een paar keer gebogen en gestrekt om te zien of er haperingen of krakende sensaties zijn.
3. Aanvullend onderzoek: meestal is dit niet nodig. Bij twijfel of om andere oorzaken uit te sluiten, kan een echografie gedaan worden. Deze toont bij een tenovaginitis eventueel vocht rond de pees of verdikking van de peesschede. Bloedonderzoek kan gebeuren als de arts vermoedt dat een onderliggende reumatische ziekte meespeelt.

In de meeste gevallen geneest tenovaginitis met eenvoudige maatregelen:

• Stap 1: Wat kan u zelf of de huisarts reeds doen?
  
  • Rust en vermijden van overbelasting: laat de vinger enkele weken zoveel mogelijk rusten. Vermijd overbelastende activiteiten die de pijn uitlokken.
  • Immobilisatie: indien nodig wordt de vinger tijdelijk gespalkt of getapet om beweging te beperken en de pees te laten genezen.
  • Medicatie: ontstekingsremmende zalf of tabletten (NSAID’s) kunnen de zwelling en pijn verminderen.
  • Fysiotherapie: een handtherapeut kan technieken toepassen (zoals ultrasound therapie of stretchoefeningen) om de peesschede soepel te houden en littekenweefsel te voorkomen.
• Stap 2: Cortisone-injectie
  Bij blijvende pijnklachten kan een inspuiting met cortisone in de peesschede de ontsteking onderdrukken. Dit geeft vaak snelle verlichting van de klachten, maar soms keren de pijn en stijfheid later terug.
• Stap 3: Operatie
  ‍In hardnekkige gevallen kan een kleine ingreep nodig zijn. Bij een operatieve behandeling snijdt de chirurg het ringbandje (A1-pulley) open als de pees daar bekneld raakt (zoals bij een triggerfinger), of maakt hij de peesschede schoon en verwijdert ontstekingsweefsel. Na de ingreep is de vinger weer vrij beweeglijk. Revalidatie met oefeningen is belangrijk om te voorkomen dat de tenovaginitis terugkomt.

‍

Tenovaginitis van de vinger heeft doorgaans een goede prognose. Met rust en eventueel een injectie verdwijnen de meeste peesschedeontstekingen binnen enkele weken tot maanden. In sommige gevallen komt de irritatie terug als de vinger opnieuw overbelast wordt. Na een eventuele operatie herstellen de klachten vrijwel altijd, al is handtherapie regelmatig nodig om de buig- of strekbeweging weer volledig soepel te laten verlopen.

Tenovaginitis is een veelvoorkomende oorzaak van pijn en stijfheid in de vingers door een ontstoken peesschede. Gelukkig geneest het vaak vanzelf met rust en eenvoudige maatregelen. Zo niet, dan kunnen een injectie of een kleine ingreep de pees weer vlot doen bewegen. Het is daarbij belangrijk de hand geleidelijk weer op te trainen en overbelasting te vermijden, zodat de peesontsteking van de vinger niet terugkeert.