Een nervus radialis letsel ontstaat meestal door:

• Een botbreuk van de bovenarm (humerus). Bij ongeveer 5% van de bovenarmbreuken raakt de radialiszenuw in de knel of gescheurd.
• Langdurige druk op de bovenarm, bijvoorbeeld als iemand diep in slaap valt met de arm over een stoelleuning (ook wel Saturday night palsy genoemd).
• Scherpe verwondingen zoals een snij- of steekwonde in de bovenarm of onderarm, waarbij de zenuw direct wordt doorgesneden.
• Zeer zelden door beknelling van de zenuw door een tumor of ontsteking.

Een nervus radialis letsel herken je aan de volgende verschijnselen:

• Drophand: de hand en pols hangen slap; je kunt je pols niet optillen en de vingers niet strekken. Dit valt vooral op wanneer je iets probeert vast te pakken of je hand plat op tafel te leggen.
• Uitval van strekfunctie vingers en duim: naast de pols kun je ook de vingers en duim niet goed strekken. Hierdoor kun je bijvoorbeeld je vingerkootjes niet gestrekt houden.
• Gevoelsverlies: meestal is er doofheid of tinteling aan de rugzijde van je hand, vooral tussen duim en wijsvinger.
• Geen pijnprikkels op handrug: je merkt mogelijk dat prikjes of aanraking aan de aangedane handrug niet worden gevoeld.
• Soms ervaar je pijn of tintelingen in de arm, afhankelijk van de oorzaak van het letsel (bij bijvoorbeeld een breuk zal pijn door de breuk zelf op de voorgrond staan).

De arts zal bij verdenking op een nervus radialis letsel het volgende doen:

• Vraaggesprek over het trauma: Hoe het letsel is ontstaan geeft belangrijke informatie. Een breuk is meestal op een röntgenfoto zichtbaar. Bij een drukverlamming (zoals een Saturday night palsy) is er vaak een duidelijk verhaal van druk op de arm.
• Lichamelijk onderzoek: Door je hand- en vingerfunctie te testen ziet de arts meteen of er sprake is van een drophand. Ook het gevoel op de handrug wordt gecontroleerd.
• Aanvullende onderzoeken: Als de zenuw niet doorsneden lijkt, kan na enkele weken een zenuwgeleidingsonderzoek (EMG) worden uitgevoerd om de mate van zenuwschade te meten en om te kijken of herstel inzet. Bij een snijwonde of steekwonde kan een echo of MRI soms nuttig zijn om te zien of de zenuw (gedeeltelijk) doorgesneden is.

De behandeling hangt af van de oorzaak en ernst van het radialisletsel:

• Stap 1: Afwachten en ondersteunen.
  Bij een kneuzing (neurapraxie) van de zenuw – bijvoorbeeld na een drukletsel of een botbreuk – is vaak een afwachtend beleid aangewezen. De zenuw kan zichzelf herstellen, maar dit kost tijd (meestal enkele maanden). In de tussentijd krijg je een spalk die de hand in een functionele stand houdt, zodat je toch kunt grijpen zonder dat de pols steeds doorzakt. Daarnaast start je met fysiotherapie om de spieren soepel te houden en te voorkomen dat gewrichten vast komen te zitten.
• Stap 2: Operatie bij een doorgesneden zenuw.
  Als uit onderzoek blijkt dat de zenuw is doorgesneden (bijvoorbeeld bij een diepe snijwonde), dan is een operatie nodig om de zenuwuiteinden weer aan elkaar te hechten. Dit gebeurt onder de microscoop met zeer dunne hechtdraad. Na de operatie wordt de arm geïmmobiliseerd en volgt een lange revalidatie.
• Stap 3: Secundaire (bijkomende) ingreep indien nodig.
  Wanneer na maanden geen herstel optreedt (de hand blijft volledig verlamd), kan de chirurg een peestransfer overwegen. Dat houdt in dat een pees van een werkende spier verplaatst wordt om de uitgevallen functie over te nemen (bijvoorbeeld een buigspier omleiden zodat deze de pols kan strekken). Dit is een gespecialiseerde behandeling die vooral bij een blijvende drophand wordt toegepast.

Het herstel bij een nervus radialis letsel is sterk afhankelijk van de oorzaak. Bij een geknelde of gekneusde zenuw (zoals bij een drukverlamming of botbreuk) is de prognose meestal goed: in weken tot enkele maanden keert de functie vaak terug, beginnend met het herstel van de polsstrekking. Gevoelsstoornissen kunnen tot een jaar nadien nog verbeteren. Als een volledig doorgesneden zenuw gehecht is, groeit hij ongeveer 1 mm per dag weer aan. Dit betekent dat het maanden kan duren voor de handfunctie terugkomt, en volledige genezing is niet altijd gegarandeerd – soms blijft er enige zwakte of gevoelsverlies. Met hulpmiddelen en fysiotherapie kunnen de meeste mensen echter leren om de hand weer goed te gebruiken. Bij blijvende verlamming kan een peestransfer de polsfunctie aanzienlijk verbeteren, al zal de situatie nooit meer 100% zoals voorheen zijn.

Een nervus radialis letsel kan ingrijpende gevolgen hebben, maar gelukkig is herstel vaak mogelijk. Tijd en geduld zijn hierbij cruciaal. Met de juiste ondersteuning – zoals een polsspalk en therapie – en indien nodig operatief ingrijpen kan een drophand meestal goed worden behandeld. Vroege herkenning van een nervus radialis letsel en adequate behandeling bieden de beste kans op optimaal herstel van de hand- en polsfunctie.