Deze mucoïd cyste zie je vooral bij mensen van middelbare tot oudere leeftijd, vaak in combinatie met slijtage (artrose) in de vingertoppen. Zowel mannen als vrouwen kunnen er last van krijgen, maar het komt iets vaker voor bij vrouwen. Als je al knobbeltjes (Heberden-noduli) of stijfheid hebt door vingerartrose, heb je meer kans op een mucoid cyste.

• Zwelling aan vingertop: Je merkt een kleine, ronde bult aan de bovenkant van de vinger bij het nagelbed. Deze mucoïd cyste is meestal enkele millimeters groot en kan doorzichtig of huidkleurig zijn.
• Pijn of gevoeligheid: Vaak doet een mucous cyst weinig pijn. Soms voel je een lichte drukpijn, vooral als je er tegen stoot of als de huid eromheen dun en gespannen is.
• Nagelvervorming: Als de cyste op de vingertop drukt, kan je nagel een groef of deuk vertonen door de druk van binnenuit.
• Lekken van vocht: In sommige gevallen kan de mucous cyst spontaan openen en een heldere gelatineuze vloeistof afscheiden. Let op: dit kan een ingang voor infecties vormen.

1. Anamnese: De arts vraagt hoe lang je het bultje al hebt en of je pijn of hinder ondervindt. Ook zal gevraagd worden naar klachten van artrose in de vingers.
2. Klinisch onderzoek: Meestal herkent de arts een mucous cyst direct aan het typische uitzicht en de locatie bij het DIP-gewricht. Er wordt gekeken of de cyste doorschijnend is en of er tekenen van ontsteking zijn.
3. Aanvullend onderzoek: Vaak is verder onderzoek niet nodig. Soms wordt een röntgenfoto gemaakt om onderliggende artrose of botsporen te bevestigen. Ook kan de arts met een fijne naald proberen wat vocht uit de cyste te halen; de gelatineuze inhoud bevestigt de diagnose van een mucous cyst.

• Stap 1: Afwachten en beschermen
  ‍Als de mucoïd cyste geen pijn doet en de vinger normaal beweegt, is behandelen niet per se nodig. Vaak wordt aangeraden om de cyste met rust te laten. Probeer niet zelf in de mucoïd cyste te prikken of te knijpen, om infectie te voorkomen. Je kan een pleister of vingerverband gebruiken ter bescherming als de huid dun is.
• Stap 2: Aspiratie en injectie
  Wanneer de cyste hinderlijk is, kan de arts onder steriele omstandigheden de mucous cyst aanprikken en leegzuigen met een naald. Soms wordt er daarna een beetje corticosteroïde in gespoten om ontsteking tegen te gaan. Dit kan de mucous cyst tijdelijk doen verdwijnen, maar er is steeds een kans op recidief.
• Stap 3: Operatieve verwijdering
  Bij aanhoudende klachten of als de mucous cyst telkens terugkomt, is een kleine operatie mogelijk. Onder lokale verdoving verwijdert de handchirurg de cyste en het kanaaltje richting het gewricht, vaak samen met eventuele botuitsteeksels veroorzaakt door artrose. Na de ingreep wordt je vinger verbonden en moet je de vinger enkele dagen hoog houden. Dit is doorgaans een dagbehandeling en lost het probleem meestal definitief op.

Veel cysten verdwijnen spontaan of blijven stabiel zonder klachten. Als er een ingreep nodig is, verdwijnt de cyste meestal volledig. Na aspiratie kan ze wel terugkomen, terwijl de kans op recidief na een operatie veel kleiner is. Restklachten zoals lichte gevoeligheid of een klein littekentje zijn mogelijk, maar zelden hinderlijk.

Een mucoïd cyste is een goedaardige en vaak onschuldige zwelling op de vinger die samenhangt met artrose. Ze veroorzaakt meestal weinig klachten, maar kan cosmetisch storend of pijnlijk zijn. De behandeling varieert van afwachten tot een kleine ingreep. In vrijwel alle gevallen is de prognose gunstig en kan de vinger weer normaal gebruikt worden.