Een frozen shoulder treft vooral mensen tussen 40 en 60 jaar, en komt vaker voor bij vrouwen. Meestal is er geen duidelijke oorzaak. Toch zijn er situaties die de kans verhogen. De aandoening kan ontstaan na een schouderoperatie, een breuk, een ongeval of een banaal trauma.

Ook langbestaande schouderpijn speelt een rol. Bij een peesscheur of inklemming kan de schouder zo lang ontzien worden dat hij verstijft. Denk hierbij aan cuffletsel (rotatorenmanchetletsel), kalkschouder of subacromiaal impingement. Soms komt een frozen shoulder na een hartinfarct, een openhartoperatie, een herseninfarct of een borstingreep.

Drie aandoeningen verhogen het risico duidelijk: suikerziekte (diabetes), schildklieraandoeningen en kransslagaderlijden. Bij type 1 diabetes is het risico het grootst en verloopt de aandoening vaak hardnekkiger. Roken en weinig bewegen kunnen het herstel verder vertragen.

Een frozen shoulder verloopt typisch in drie fasen. In de ontstekingsfase staat acute pijn voorop. In de verstijvingsfase wordt de pijn minder, maar blijft de schouder stijf. In de herstelfase komt de beweging geleidelijk terug. Deze drie fasen samen duren gemiddeld 12 tot 18 maanden.

De belangrijkste klacht is een schouder die geleidelijk stijver en pijnlijker wordt. De pijn begint vaak sluipend, zonder dat je een duidelijke aanleiding herinnert. Naarmate het kapsel verder krimpt, kun je je arm steeds minder ver heffen en draaien.

De klachten verschillen per fase. Let vooral op:

• Diepe, zeurende pijn in de schouder, die in de eerste fase ’s nachts vaak erger is
• Toenemende stijfheid, waardoor je arm heffen, je haar kammen of je jas aantrekken moeilijk wordt
• Verlies van draaibeweging, zodat je je hand moeilijk achter je rug brengt
• Pijn bij plotse bewegingen, omdat het ontstoken kapsel erg gevoelig is

In de herstelfase neemt de pijn af en wordt de schouder stap voor stap weer losser. Veel mensen merken dat de stijfheid het laatst verdwijnt.

De arts stelt de diagnose van een frozen shoulder vooral klinisch, op basis van het verhaal en het bewegingsonderzoek. Bijkomende beeldvorming dient vooral om andere oorzaken uit te sluiten. De diagnose vraagt meestal geen ingewikkelde testen.

1. Anamnese (vraaggesprek)

De arts vraagt hoe en wanneer de klachten begonnen. Een frozen shoulder start meestal met geleidelijk opkomende pijn. De arts vraagt ook naar diabetes, schildklierproblemen en eerdere schouderletsels, omdat die het risico verhogen.

2. Klinisch onderzoek

Tijdens het lichamelijk onderzoek beweegt de arts je schouder in verschillende richtingen. Kenmerkend voor een frozen shoulder is dat zowel de actieve als de passieve beweging beperkt is. Met andere woorden: ook als de arts je arm beweegt, loopt de schouder vast.

3. Technische onderzoeken

Een röntgenfoto sluit andere oorzaken zoals slijtage uit. Soms volgt een echografie of een MRI-scan om de pezen en het kapsel te beoordelen. Bij een typische frozen shoulder zijn deze onderzoeken vaak normaal, behalve het verdikte kapsel.

Heb je last van een stijve en pijnlijke schouder? Maak een afspraak bij Orthopedie Turnhout voor een correcte diagnose en persoonlijk behandeladvies.

We behandelen op maat. Niet iedereen heeft dezelfde aanpak nodig. De arts bespreekt samen met jou welke behandeling het beste bij jouw klachten past. De behandeling volgt de fase waarin je schouder zich bevindt, want kinesitherapie in de verkeerde fase kan de pijn verergeren.

1. Rust en pijnbestrijding in de acute fase

In de pijnlijke acute fase heeft intensieve kinesitherapie geen zin en kan ze de ontsteking zelfs aanwakkeren. Daarom adviseren we eventueel een draagdoek om de schouder te ontlasten. Aangepaste pijnstillers en ontstekingsremmers dempen de acute pijn. Een ontstekingsremmende infiltratie in het gewricht zelf helpt de pijncascade te kalmeren.

2. Intensieve stretchkinesitherapie in de afgekoelde fase

Zodra de schouder is afgekoeld en de scherpe pijn weg is, start de kinesitherapie. De kinesist begint met voorzichtige rekoefeningen en bouwt op naar intensieve stretchoefeningen. Het doel is het kapsel geleidelijk weer rekbaar te maken. Dagelijks thuis oefenen versnelt het herstel.

3. Echogeleide hydro-dilatatie

Bij geselecteerde patiënten gebruiken we een hydro-dilatatie. Onder echografie spuit de arts vloeistof in het gewricht en blaast het gewricht als het ware op met water. Daardoor rekt het verkrampte kapsel op. Deze ingreep gebeurt zonder operatie en is gericht op een hardnekkig stijve schouder.

4. Mobilisatie onder narcose

Lukt het niet om de schouder los te krijgen, dan kan een mobilisatie onder narcose helpen. Terwijl je slaapt, beweegt de arts de schouder voorzichtig door zodat de verklevingen loskomen. Deze behandeling gebeurt nog maar zeer sporadisch. Bij een ingreep onder narcose gaat de voorkeur eerder uit naar de kijkoperatie.

5. Kijkoperatie bij een therapieresistente schouder

Bij een sterk verstijfde of therapieresistente schouder kiezen we voor een kijkoperatie (artroscopie), ook capsular release genoemd. Via enkele kleine sneetjes knipt de chirurg het verdikte, ingekrompen kapsel los. Vaak zien we daarna een belangrijke verbetering van de beweeglijkheid. Toch geven de gekrompen spieren rond het gewricht nog een tijd lang een bewegingsbeperking, tot je ze met kinesitherapie weer hebt uitgerekt.

Bij patiënten met diabetes blijven de resultaten moeilijker te voorspellen. Daarom kiezen we bij hen zo lang mogelijk voor een conservatieve aanpak voor we opereren. Houdt de pijn aan ondanks alle behandelingen, dan kan de pijnkliniek helpen. Daar kan men de pijncascade doorbreken door de gevoelszenuw van de schouder te omzeilen.

Herstel en revalidatie

Een frozen shoulder geneest meestal vanzelf. De aandoening is zelflimiterend en lost vaak op over een periode van 12 tot 18 maanden. Geduld en regelmatig oefenen zijn daarom belangrijk. Kinesitherapie en thuisoefeningen helpen je sneller weer soepel te bewegen.

Na een operatieve capsular release mag je rekenen op nog minstens 3 maanden revalidatie. In die periode bouw je de beweeglijkheid stap voor stap op met kinesitherapie. Wanneer je weer mag autorijden, werken of sporten, hangt af van je beroep en je herstel. De arts bespreekt dit individueel met jou.

Meer lezen? Download de patiëntenbrochure Verstijving van de schouder (frozen shoulder) (pdf).

De prognose van een frozen shoulder is over het algemeen gunstig. De meeste mensen krijgen na verloop van tijd hun beweeglijkheid grotendeels terug, ook zonder operatie. Het herstel verloopt traag en kan 12 tot 18 maanden duren.

Soms blijft een lichte stijfheid bestaan, zeker bij mensen met diabetes. Een operatie is zelden nodig en blijft voorbehouden voor hardnekkige gevallen. Vergeleken met aandoeningen zoals schouderartrose (omartrose) is de langetermijnvooruitzicht van een frozen shoulder doorgaans beter.

Een frozen shoulder is een verstijving van het schoudergewricht doordat het gewrichtskapsel inkrimpt en ontsteekt. De aandoening verloopt in drie fasen: een pijnlijke ontstekingsfase, een verstijvingsfase en een herstelfase. Meestal geneest een frozen shoulder vanzelf, over een periode van 12 tot 18 maanden. De behandeling hangt af van de fase, van rust en pijnbestrijding tot stretchkinesitherapie en hydro-dilatatie. Een operatie is zelden nodig.

Dr. Rick Houben, orthopedisch chirurg, Orthopedie Turnhout · RIZIV 1-47128-21-480 · Laatst bijgewerkt: 08-10-2026