Achillespees tendinose

Achillespees tendinose treft vaak actieve mensen die hun pees herhaaldelijk overbelasten. Lopers en beoefenaars van springsporten lopen het meeste risico. Ook overgewicht verhoogt de kans, omdat de pees dan meer moet dragen bij elke stap.

Een te korte achillespees is extra kwetsbaar. Strakke kuitspieren trekken voortdurend aan de pees en beperken haar herstel. Daardoor stapelen kleine beschadigingen zich op. Mensen met stijve kuiten krijgen dus makkelijker klachten dan mensen met soepele kuitspieren.

Het belangrijkste symptoom is een voortdurende, zeurende pijn aan de achterkant van je enkel. De pijn is het ergst bij inspanning en wanneer je na rust weer in beweging komt. Veel mensen voelen 's morgens de eerste stappen het scherpst.

De typische klachten zijn:

• zeurende pijn net boven de hiel, vooral bij lopen en springen
• een pijnlijke, voelbare verdikking of knobbel op de pees
• stijfheid in de pees bij de eerste stappen na zitten of slapen
• pijn die toeneemt naarmate de belasting groter wordt

In het begin is de pees pijnlijk maar niet zwak. Toch is aandacht nodig. Blijf je de pees zwaar belasten, dan kan de zieke zone groter worden en trager genezen.

De arts stelt de diagnose in drie stappen. Zo krijgt hij een volledig beeld van je klachten en de toestand van de pees.

1. Anamnese (vraaggesprek)

De arts vraagt naar het verloop van de pijn, je sport en je werk. Hij wil weten wanneer de pijn opkomt en of ze na rust verdwijnt. Ook eerdere peesklachten en je schoenkeuze komen aan bod.

2. Klinisch onderzoek

De arts voelt de pees af en zoekt naar een verdikking of drukpijn. Hij test je kuitspieren op stijfheid en beweegt je enkel voorzichtig. Zo bepaalt hij waar de zieke zone precies zit.

3. Technische onderzoeken

Een echografie toont de dikte en de zieke zone van de pees. Soms vraagt de arts een MRI-scan aan voor een gedetailleerder beeld. Bij verdenking op kalkafzetting of een botknobbel kan een staande röntgenfoto nuttig zijn.

Wat kan je huisarts al doen?

Je huisarts kan een achillespees tendinose in veel gevallen al opvolgen en behandelen. Een verwijzing naar de orthopedist is pas nodig als de klachten aanhouden. Hieronder lees je wat de huisarts stap voor stap kan aanbieden.

Schoenadvies. Een schoen met een lichte hakverhoging ontlast de achillespees. Vermijd volledig platte schoenen, want die rekken de pees maximaal en verergeren de pijn. Een schoen met goede demping in de hiel helpt bij elke stap.

Hulpmiddelen. Een inlegzool met hielverhoging vermindert de trekkracht op de pees. Een achillespees-bandage kan de pijn tijdens activiteit verzachten. Deze hulpmiddelen zijn kant-en-klaar verkrijgbaar en eenvoudig te proberen.

Oefeningen. Dagelijkse rek- en spieroefeningen zijn de kern van de behandeling. De huisarts of de kinesitherapeut leert je eccentrische oefeningen voor de kuitspier aan. Je doet deze 6 tot 7 keer per dag, vooral na een periode van rust. Een verwijzing naar kinesitherapie versterkt deze aanpak.

Wanneer doorverwijzen en welke beeldvorming. Blijft de pijn na enkele maanden oefenen aanwezig, dan is doorverwijzing zinvol. Een echografie van de pees geeft dan de meeste informatie. Bij een pijnlijke knobbel laag aan de hiel is een staande röntgenfoto nuttig, om kalk of een botknobbel op te sporen. De huisarts verwijst door naar de orthopedie of naar de fysische geneeskunde.

Heb je last van aanhoudende pijn of een verdikking aan je achillespees? Maak een afspraak bij Orthopedie Turnhout voor een correcte diagnose en persoonlijk behandeladvies.

We behandelen op maat. Niet iedereen heeft dezelfde aanpak nodig. De arts bespreekt samen met jou welke behandeling het beste bij jouw klachten past. Bij achillespees tendinose starten we bijna altijd zonder operatie.

Stap 1: rek- en spieroefeningen en rust. Eccentrische oefeningen vormen de basis. Je doet ze 6 tot 7 keer per dag. Daarnaast vermijd je de activiteiten die de pijn uitlokken en werk je zo nodig aan gewichtsverlies. Geduld is de boodschap, want het herstel duurt vaak maanden.

Stap 2: shockwavetherapie en steun. Werken de oefeningen onvoldoende, dan kan shockwavetherapie (ESWT) helpen. Deze behandeling stimuleert het herstel van de pees. Het effect merk je pas na 8 tot 10 weken. Inlegzooltjes en een bandage verzachten intussen de symptomen.

Stap 3: operatie. Een operatie komt pas in beeld bij aanhoudende pijn ondanks een langdurige, goed uitgevoerde conservatieve behandeling. De arts kiest de techniek op maat van jouw situatie. Er zijn verschillende mogelijkheden.

Eerst maken we een onderscheid tussen twee vormen. Bij de eerste zit het probleem midden in de achillespees (midportie tendinopathie). Bij de tweede zit het op de aanhechting van de pees op het hielbeen (insertionele tendinopathie). Voor een operatie vragen deze twee vormen een heel andere aanpak.

Operatie bij een probleem midden in de pees (midportie tendinopathie)

Is er een plaatselijke verdikking van het peesweefsel, dan kan de chirurg via een kleine prik in de huid enkele sneetjes in de lengterichting van de pees maken. Die sneetjes kunnen een genezingsproces op gang brengen.

Komt de pijn vooral van een ontsteking en een verkleving van de peesschede (het vlies rond de pees), dan kan die schede van de pees worden losgemaakt. Dat gebeurt door vocht in te spuiten onder geleiding van een echo (hydrodissectie).

Is een sterk verkorte kuitspier een belangrijke oorzaak van de klachten, dan kan de arts een verlenging van de kuitspier voorstellen. Dat gebeurt via een kleine snede in de knieholte.

Deze drie ingrepen worden soms tegelijk uitgevoerd, afhankelijk van wat de arts vaststelt. Je voet hoeft daarna niet strikt stilgelegd te worden. Vaak gebeuren ze ook onder een plaatselijke verdoving.

Is de pees verder aangetast en is er een duidelijke zone met ziek peesweefsel, dan kan de chirurg die zone wegsnijden via een snede over de pees. Soms hecht hij er een naastliggende pees (de plantarispees) bij aan om de achillespees te versterken. Daarna ligt je voet ongeveer 4 weken stil in een gipslaars.

Is de pees heel erg ziek en zo sterk aangetast dat de vorige ingrepen geen optie meer zijn, dan kan de buigpees van de grote teen worden opgeofferd. Die pees ondersteunt dan mee de werking van de achillespees.

De chirurg maakt de buigpees van de grote teen los via een kijkoperatie achteraan de enkel en zet ze vast op het hielbeen. Na de operatie moet je enkel 6 weken beschermd worden met een gipslaars.

Operatie bij een probleem op de aanhechting (insertionele tendinopathie)

Zit het probleem aan de aanhechting van de achillespees op het hielbeen, dan bestaan er andere operatieve mogelijkheden.

Is de pees weinig aangetast en is vooral een erg korte kuitspier de oorzaak van de klachten, dan kan ook hier een verlenging van de kuitspier voorgesteld worden. Dat gebeurt via een kleine snede in de knieholte. Je voet hoeft daarna niet stilgelegd te worden en de ingreep kan onder een plaatselijke verdoving.

Is de pees weinig aangetast en raakt ze geïrriteerd door een botbult op het hielbeen (Haglund-deformiteit), dan kan die botbult verwijderd worden. Dat kan via een open ingreep of via een kijkoperatie.

Is er een matige slijtage van de peesaanhechting samen met een holvoet of een langgerekt hielbeen, dan kan de aanhechting ontlast worden door het uiteinde van het hielbeen te kantelen (Zadek-osteotomie). Na de operatie ligt je voet 6 weken stil in een gipslaars.

Bij een matige slijtage van de peesaanhechting stelt de arts doorgaans een ruimere ingreep voor. Via een snede achteraan de hiel maakt de chirurg de pees los. Hij verwijdert een eventuele botbult op het hielbeen en snijdt het zieke weefsel weg. Daarna zet hij de pees met botankers weer vast op het hielbeen. Na de operatie ligt je voet 6 weken stil in een gipslaars.

Herstel en revalidatie

Het herstel bij achillespees tendinose vraagt tijd. Met een conservatieve behandeling kan het maanden duren voor alle klachten verdwenen zijn. Ook na een operatie kunnen de klachten nog een poos aanhouden. Je behandelend arts geeft je het advies dat past bij jouw ingreep en jouw sport.

De meeste mensen met achillespees tendinose herstellen goed met oefeningen en geduld. De pijn zakt geleidelijk, al kan dat maanden duren. In het beginstadium geeft tendinose geen verhoogd risico op een peesscheur. Blijf je de pees echter zwaar overbelasten, dan kan de zieke zone toenemen. Een verkorte kuitspier soepel houden is de beste bescherming tegen terugkeer.

Medisch nagekeken door dr. Joris Robberecht, orthopedisch chirurg (voet- en enkelchirurgie) bij Orthopedie Turnhout, op 23-08-2026.